Ik doe mee!
Login

Duurzaam omgaan met je laptop

Avontuur 22

Met Maurits Riton Logtenberg

over circulariteit en laptops

Wat als je laptop geen wegwerpartikel is, maar een apparaat dat je gemakkelijk tien jaar kunt gebruiken? Voor mij betekent duurzaamheid vooral: iets lang laten meegaan.

Niet alleen om het milieu te sparen, maar ook om mensen hun talenten te waarderen. Hieronder vind je Maurits zijn praktische visie op hoe we laptops en andere digitale apparaten echt circulair kunnen behandelen met preventie, onderhoud, reparatie en sociale impact als kern.

Onderwerpen

  • 🌱 Wat betekent duurzaamheid voor laptops?
  • 🛠️ Praktische stappen van rethink tot recycle
  • 🤔 Nieuw vs refurbished vs reparatie vs recyclen
  • 🤝 Sociale impact: mensen en talenten centraal
  • ⚡ Snelle, directe tips die je vandaag kunt toepassen
  • 🔄 Slot: denk anders, denk circulair

Wat betekent duurzaamheid voor laptops? 🌱

Duurzaamheid betekent voor mij simpel: laten duren. Een laptop hoort technisch gezien tien jaar mee te kunnen. Het probleem is dat veel bedrijven en organisaties hun apparatuur fiscaal afschrijven na drie tot vijf jaar en gebruikers vervolgens worden aangespoord een nieuw toestel te kopen. Dat leidt tot onnodig veel afval en gemiste kansen.

Voorkomen is beter dan repareren of recyclen en dat begint bij bewust kiezen en leren hoe je een apparaat correct gebruikt en onderhoudt.

🛠️ Praktische stappen van rethink tot recycle

Loop deze stappen eens door en kijk waar jouw laptop zich in het proces bevindt. Dan weet je welke volgende stap je kunt zetten om een bewuste en duurzame keuze te maken.


  1. Rethink: Koop minder snel nieuw, vooral rond Black Friday. Vraag eerst: wat heb ik echt nodig?
  2. Reduce: Volg een korte training of lees handige handleidingen zodat je je apparaat juist gebruikt (uitzetten, updates plannen, geen onnodige software).
  3. Maintain: Laat periodiek een check doen: batterij vervangen, opslag opschonen, herinstallatie van het besturingssysteem als de machine traag wordt.
  4. Repair: Ga naar onafhankelijke reparateurs in plaats van winkels die willen verkopen. Een eenvoudige reparatie is vaak veel goedkoper dan een vervanging.
  5. Recover & Reuse: Haal je data veilig van oude apparaten en doneer of geef apparaten een tweede leven via lokale initiatieven.
  6. Recycle: Alleen als het echt einde levensduur is, goed recyclen met betrouwbare partners (bijvoorbeeld upcycling tot lampen, sieraden of andere producten).

Nieuw vs refurbished vs reparatie vs recyclen 🤔

Wat betekenen al die termen nou eigenlijk? Ze lijken zo op elkaar dat het logisch is dat mensen ze door elkaar halen, maar ze hebben echt een andere betekenis.

Hier even een spoedcursus in termen:

Nieuw = Rechtstreeks uit de fabriek, meestal met korte garantie.

Tweedehands = Apparaten die al door iemand gebruikt zijn.

Refurbished = Tweedehands apparaten die opnieuw commercieel verkocht worden. Vaak worden deze producten getest, gerepareerd of ge-hercertificeerd. (Verkopers maken nog weleens misbruik door te claimen dat een apparaat ge-refurbished is, zonder dat ze precies weten wat ermee gedaan is, waar en door wie. Vraag dat dus altijd na.)

Reparatie: Het originele apparaat componentgewijs herstellen; dit verlengt de levensduur en is vaak het meest sociaal en circulair.

Recycling: Laatste stap; zo waardevol mogelijke materialen terugwinnen of upcyclen wanneer herstellen echt niet meer kan.

“Voorkomen is de oplossing. Recycling is pas de allerlaatste optie.”

Sociale impact: mensen en talenten centraal 🤝

Circulair werken is niet alleen techniek. Maurits ziet het ook als maatschappelijk werk, namelijk door het trainen en inzetten van mensen om onze laptops langer mee te laten gaan. Ook, of eigenlijk vooral, mensen met neurodiversiteit. Dat creëert lokale werkgelegenheid en benut talent dat door veel organisaties aan de kant wordt gezet. Bij MacLeasy werken neurodivergente jongeren die op andere plekken niet makkelijk worden aangenomen.

Maurits kwam erachter dat juist neurodivergente mensen onmisbaar zijn bij het repareren van laptops omdat ze anders denken. Dat maakt ze bijzonder goed in het ontdekken van problemen en het repareren van heel kleine onderdelen.

Een concreet model waar Maurits in gelooft:


  1. Leer mensen repareren via opleidingen en werkplekken.
  2. Repareer en zet apparaten vervolgens in voor onderwijs, vluchtelingen en mensen die geen geld voor een laptop hebben.
  3. Werk samen met bedrijven en overheden die apparatuur willen hergebruiken in plaats van vernietigen.


Het resultaat is een triple win: milieuvoordeel, sociale winst en lokale economische waarde. Goede voorbeelden zijn donaties aan vluchtelingen, trainingen voor mbo-studenten en samenwerkingen met lokale recyclingpartners voor echte end-of-life verwerking.

Snelle tips die je vandaag kunt toepassen 💻

  • Maak backups én weet waar ze staan: een cloud back-up is nuttig, maar weet welke provider je kiest en waar op de wereld je bestanden zich bevinden.
  • Beheer je wachtwoorden: zorg dat belangrijke accounts toegankelijk zijn als er iets gebeurt door gebruik te maken van wachtwoordmanagers.
  • Vervang de batterij in plaats van de hele laptop te vervangen wanneer hij snel leeg gaat.
  • Installeer je besturingssysteem opnieuw als het traag is; vaak is geen hardware defect maar vertraagt software met de loop van tijd. Zie het en beetje als het legen van de cache in de browser.
  • Laat een APK doen voor je laptop door een onafhankelijke reparateur: preventie voorkomt dure vervanging.
  • Doneren is sociaal: Heb jij je apparaat niet meer nodig? Geef ze dan een tweede leven via lokale initiatieven in plaats van onnodig te verkopen of te vernietigen.


Tot slot: denk anders, denk circulair 🔄

Als we echt willen verminderen, begint dat bij andere keuzes maken: minder nieuwe aankopen doen, meer preventie, betrouwbare reparatie en lokale samenwerking. Een laptop hoort geen wegwerpproduct te zijn. Wees zuinig op je apparatuur, leer de basics van gebruik en onderhoud, laat onafhankelijke reparateurs helpen waar nodig en geef apparatuur een sociaal doel als je er zelf geen nut meer in ziet.

Simpel gezegd: koop minder, onderhoud meer, repareer lokaal en deel wat je hebt. Daarmee winnen mens, milieu en maatschappij.

 

Heb je een uitdaging met je Apple computer of laptop?

Bezoek Maurits' MacLeasy dan zeker bij de Social Impact factory in Utrecht.